Özgürlük Araştırmaları Derneği
Özgürlük Araştırmaları Derneği (ÖAD), 2014 yılının Ağustos ayında bir grup akademisyen, iş insanı, gazeteci ve hukukçu tarafından; özgürlükçü ve bilimsel bir yaklaşımla kamu politikaları araştırmaları yapmak üzere kuruldu.
Özgür ve müreffeh bir Türkiye vizyonuna sahip bir düşünce kuruluşu olan ÖAD’nin misyonu, Türkiye’de karar alıcılar arasında kanıta ve olguya dayalı politika yapımını, kamuoyunda da kanıta ve olguya dayalı politika tartışmalarını teşvik etmektir. Özgürlük Araştırmaları Derneği, çalışmalarını yaparken dayandığı liberal değerlerden güç alır. Evrensel insan hakları ve bireysel özgürlüklerin güvence altına alındığı, hukukun ve kuralların herkesin üstünde olduğu, ahbap-çavuş kapitalizmine dayanmayan rekabetçi bir serbest piyasa ekonomisinin tesis edildiği bir Türkiye’nin, özgür ve müreffeh bir ülke olacağı inancıyla çalışmalarını yürütmektedir.
Bu bağlamda, hâlihazırda Türkiye’nin en önemli meselelerinden birisi olduğuna inandığı “Kurumsal Reform” konusu ÖAD çalışmaları içerisinde önemli yer tutar. Bu alanda projeler yaparak, Türkiye’deki kurumların evrensel standartlarda çalışmalarını temin edecek zeminin araştırılması, uluslararası iyi örneklerin incelenerek süreç ve yapılarda yapılması gereken değişikliklerin teklif edilmesi Özgürlük Araştırmaları Derneği projelerinin temel hedefleri arasındadır.
Özgürlük Araştırmaları Derneği Projeleri
İfade Özgürlüğü Seminerleri
Özgürlük Araştırmaları Derneği tarafından iki senedir düzenlenen ‘’Hukuk Uygulamacıları için İfade Özgürlüğü Seminerleri Projesi’’nin temel amacı, avukatları Türk Anayasa Mahkemesi ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi içtihadı hakkında derinlemesine bilgi ile donatarak, yerel mahkemelerdeki hukuki süreçlerde bu bilgileri etkili bir şekilde uygulamalarını/kullanmalarını sağlamaktır. Özellikle Türkiye’de ifade özgürlüğü konusunda son yıllarda yaşanan zorluklar göz önüne alındığında, bu eğitim avukatların hukuki mücadelelerini daha etkili bir şekilde sürdürebilmelerine olanak tanıyacaktır.
Özetle, avukatların güçlendirilmesi ve hukuki savunmalarını daha etkili bir şekilde gerçekleştirmelerine destek olmak planlanır ve bu sayede toplumun daha geniş kesimlerinin ifade özgürlüğünü koruma çabalarına katkıda bulunulması hedeflenir.
Proje kapsamındaki iller; İstanbul, İzmir ve Van olup bu şehirlerden seçilen 75 avukat ile bir araya gelmek planlanır.
Liberalizm Seminerleri Projesi
15.10.2022 ile 15.10.2023 tarihleri arasında gerçekleştirilen Liberalizm Seminerleri Projesi, liberal değerlerin tanıtılması ve kavranmasını merkezine almaktadır.
Proje, Türkiye’deki ekonomik kriz, toplumsal huzursuzluk ve hükümetin yanlış politikaları ışığında liberal değerlerin savunulmasının önemini vurgulamaktadır. Türk siyasi atmosferindeki boşluğu doldurmayı hedeflemekte, liberal temelli yerel örgütleri güçlendirmeyi ve gençlerin liberalizmi öğrenme ve savunma isteklerini desteklemeyi amaçlamaktadır.
Projenin ikinci aşamasında ise, eğitim seminerlerini başarıyla tamamlayan 20 kişinin katılımıyla 2.5 günlük yüz yüze seminerler düzenlenmiştir. Bu seminerler, 5 uzman tarafından gerçekleştirilmiş ve katılımcılara sertifika verilmiştir.
Türkiye’de Vergi Farkındalığının Arttırılması Projesi
Özgürlük Araştırmaları Derneği tarafından hayata geçirilen ‘’Türkiye’de Vergi Farkındalığının Arttırılması’’ Projesi, vatandaşların Türkiye’nin vergi politikaları ve bu politikaların bireyler üzerindeki etkileri hakkında gerekli bilgiye sahip olmalarını amaçlar. Projede özellikle Deprem Vergisi (4481 Sayılı Kanun) olarak bilinen ve elektronik için Özel İletişim Vergisi olarak da anılan vergilendirme uygulamaları ve Türk Devlet Televizyon Gelir Kanunu (3093 Sayılı Kanun) için reform önerileri sunulmaktadır. Projenin odak noktası, vergi farkındalığı ile bireysel refah arasındaki ilişkiye dair farkındalık yaratmaktır.
Proje; öncelikle Türk hükümeti tarafından son dönemde uygulanan vergi politikalarının sorunlarını belirlemekte ve çözüm yollarını tartışmaktadır. Dernek, özellikle Deprem Vergisi ve Özel İletişim Vergisi gibi iki belirli vergi yasasının gözden geçirilmesi veya değiştirilmesi için politika önerileri sunmayı hedeflemektedir. Bu öneriler, en az 30 Türk Parlamentosu üyesine sunularak politika değişikliğine yönelik adımların atılmasını amaçlamaktadır.
Türkiye’de Yapısal Reformlar
Özgürlük Araştırmaları Derneği son yıllarda Türkiye’de yaşanan dünya geneli hukuk devleti ve yönetişim endekslerinde gerilememize sebep olan kurumsal/yapısal erozyonu inceleyip bunlara çözüm yolları geliştirmeyi hedefleyen Yapısal Reformlar Projesi’ni 2019-2023 yılları arasında hayata geçirdi. Belirlediği reform alanlarıyla ilgili kapsamlı çalışmalar üreten proje; ülkenin içerisinden geçtiği siyasi, sosyal ve ekonomik zorlukların üstesinden gelebilmek amacı ile belli başlı sorunların tespiti ve bunların aşılmasına yönelik çözüm önerileri geliştirmek, Türkiye’nin demokratikleşme sürecine katkı sağlamak, bu bağlamda kalıcı değişimler yaratabilmek ve yönetimde şeffaflığı artırmak için yola çıktı.
Proje uygulandığı süre boyunca, Türkiye’deki mevcut yapısal sorunları ele almakla kalmayıp, çözümler sunarak fark yaratmayı hedefledi. Projenin getirdiği yenilikler arasında, farklı kesimleri dinleyerek ve görüşlerini alarak bir yol haritası belirlemek, uluslararası standartları gözeterek çalışmalar yapmak ve çalışmaların sonuçlarını kamuoyuyla paylaşmak yer alıyor.
Geçtiğimiz dört proje yılı süresince bir dizi çalışma yürütüldü; çalıştaylar ve etkinlikler düzenlendi, raporlar yayımlandı, sosyal ve ana akım medyada savunuculuk çalışmaları yürütüldü.
Bu çalışmalar yürütülürken, konunun uzmanlarıyla bir araya gelerek tartışmalar yapmak, öneriler sunmak ve kamuoyunu bilgilendirmek öncelendi.
Örgütlenme ve Toplanma Özgürlüğünün Güçlendirilmesi Projesi
Özgürlük Araştırmaları Derneği bünyesinde, International Democratic Initiative desteğiyle, “Türkiye’de Katılımcı Demokrasiyi Geliştirmek için Örgütlenme ve Toplanma Özgürlüğünün Güçlendirilmesi” Projesi kapsamında hazırladığımız eğitime başvurular başladı!
Eğitim lisans ve lisans üstü öğrencilere yönelik Toplantı ve Gösteri Yürüyüşleri Hakkı kapsamında yasallık; uluslararası metinlerdeki yeri ve yüksek mahkeme kararları; hakkın kullanımı bağlamında organize ederken, katılım sağlarken ve hak ihlalleri ve haksız gözaltı halleri gibi konularda farkındalık yaratma kapasitesinin artırılması amacıyla düzenlenen bir eğitimdir.
Çevrimiçi Hukuk Devleti Akademisi Projesi
Yaklaşık olarak 2013 yılından bu yana Türkiye’de otoriterleşme eğilimi gittikçe artmakta ve hukuk devleti alanında ciddi bir gerileme yaşanmaktadır. Türkiye’nin hukukun üstünlüğüne ilişkin endekslerdeki oranı her geçen gün azalmaktadır. Bu duruma zayıf bir kuvvetler ayrılığı ve yürütmenin yargı üzerindeki hakimiyeti eklenince de bağımsız ve tarafsız bir yargının varlığından söz etmek mümkün olmamaktadır.
Yargı kalitesinin iyileştirilmesi adına hukukçuların, özellikle gelecek nesillerin kalitesinin artırılması, uzun vadede en önemli yatırım olarak görülmektedir. Bu kapsamda, Özgürlük Araştırmaları Derneği olarak Çevrimiçi Hukuk Devleti Akademisi Projesiyle genç avukatların ve hukuk fakültelerinin son sınıf öğrencilerinin kapasitelerini artırmak; deneyimli avukatların da dahil edilmesiyle tecrübe paylaşımı yapmak amaçlanmıştır. Kanada Büyükelçiliğinin desteğiyle hazırlanan akademide yasallık, hukuk önünde eşitlik, ayrımcılık yapmama, adil yargılanma hakkı, güvenlik ve özgürlük hakkı gibi konularda farkındalık yaratmak istenmiş; hukukun üstünlüğünün önemi ve temelleri, bağımsız ve tarafsız bir yargı sistemi ile demokratik ve müreffeh bir toplum arasındaki ilişki, adil yargılamanın bileşenleri ve uluslararası insan hakları mekanizmaları hususları üzerinde durulmuştur.
Çevrimiçi Hukuk Devleti Akademisi, hukuk devleti nosyonunun temel teori ve pratiklerini konu alan dört oturumu bünyesinde barındırmaktadır. Prof. Dr. Serap Yazıcı’nın anlatımıyla “Hukuk Devleti, Unsurları ve Gerekleri”, Av. Orhan Kemal Cengiz’in anlatımıyla “Adil Yargılanma Güvenceleri”, Av. Beydağ Tıraş Öneri’nin anlatımıyla “Ayrımcılık Yasağı” ve Yrd. Doç. Dr. Günal Kurşun’un anlatımıyla “Özgürlük ve Güvenlik Hakkı” akademide işlenen konu başlıklarıdır. Hem pratik hem de teorik anlamda katılımcılara çok şey vadeden oturumlarda Türkiye mevzuatının temel normları olan Anayasa ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesine yaptığı atıflarla katılımcılara hukuk devleti nosyonu bağlamında geniş bir perspektif sunmaktadır.
Türkiye’de Hukuk Devleti ve Demokrasi İzleme Projesi
Özgürlük Araştırmaları Derneği tarafından 1 Eylül 2022 tarihinde başlatılan “Türkiye’de Hukuk Devleti ve Demokrasi İzleme Projesi”, 28 Şubat 2024 tarihine kadar faaliyet göstermeyi sürdürecektir. Bu proje kapsamında, hükümet politikalarının siyasi, yasal ve ekonomik etkilerinin yanı sıra hukukun üstünlüğü ilkesinin güncel olaylar bağlamında liberal bir perspektifle incelenmesi hedeflenmektedir.
Projede, hükümet politikalarındaki yenilikler ile mevcut gelişmeler ele alınıp değerlendirilmekte; ekonomik ve sivil özgürlüklerden Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarının bireysel haklarına kadar geniş bir yelpazede incelemeler ve gözlemler yer almaktadır. Ayrıca, günlük yaşantımız içinde bazen gözden kaçan bireysel hak ihlallerine karşı vatandaşların farkındalığını artırmak da amaçlarımız arasında bulunmaktadır.
Bu çerçevede, Türkçe olarak “Özgürlük Gündemi” ve İngilizce olarak “Freedom Observer” adıyla iki haftada bir bültenler yayımlanmakta ve kamuoyuyla paylaşılmaktadır. Bu bültenler aynı zamanda, uygulanan politikaların etkinliği ve doğruluğu hakkında paydaşları bilgilendirmenin yanı sıra uluslararası gözlemci analizleri için bir veri kaynağı oluşturma amacını taşımaktadır. Bu süreç, hem sosyal medya platformları üzerinden hem de kaydedilen podcastler aracılığıyla dijital bir kampanya ile desteklenecek ve geniş bir kitle ile paylaşılacaktır.
Bültenlerin yanı sıra, Türkçe ve İngilizce olarak hazırlanan “Yıllık Rapor” ile aşınan demokratik alanların ve politikaların zaman içindeki gelişimlerine dair genel bir analiz sunulması hedeflenmektedir. Bu rapor, Türkiye’nin demokratik evrimine bütüncül bir bakış sunmayı planlamaktadır.
Türkiye’de Basın Özgürlüğü Raporu 2019-2020
Ülkelerin demokratikleşme skorlarını ölçen bütün indeksler Türkiye’nin son yollarda otoriterleştiği konusunda hem fikir. Türkiye’nin bu endesklerde dramatik bir şekilde düşüşe geçmesi ve otoriterleşme eğiliminin artması, Türkiye’de basın özgürlüğünü de derinden etkilemektedir. Gelinen noktada, Türkiye’de basın özgürlüğüne dair durum iç açıcı değildir.
Özgürlük Araştırmaları Derneği 2014 yılından beri basın özgürlüğünün durumunu izlemektedir. Basın özgürlüğüne dair son raporumuz ‘Türkiye’de Basın Özgürlüğü: 2019-2020 Raporu,’ 2019 senesinin 1 Ocak gününden, raporun tamamlandığı 2020 21 Haziran tarihine kadar Türkiye’deki medya özgürlüğünün olumsuz görünümünü korumakta olduğunu ve gittikçe kötüleştiğini gözler önüne sermektedir. İlgili raporda Türkiye’deki basın özgürlüğünün durumunu incelemek adına basın kuruluşları ve gazeteciler üzerindeki baskıyı “ yasal çerçeve” üzerinden değerlendirmenin yanı sıra hükümet ile basın kuruluşları arasındaki iktisadi bağımlılık ilişkisi ve kamusal tartışmanın kalitesi de ele alınmıştır.
Türkiye’de Meclisin Ve İfade Hürriyetinin Güçlendirilmesi Projesi
2019 yılının Haziran ayında Uluslararası Cumhuriyetçiler Enstitüsü Türkiye Ofisi’nin (IRI) desteği başlattığımız Türkiye’de Meclisin ve İfade Hürriyetinin Güçlendirilmesi Projesi (Project COMET) derneğimizin IRI ile ilk uzun dönemli projesidir.
Proje iki ayrı bölümden oluşmakta ilki Cumhurbaşkanlığı Sistemi ile beraber etkinsizleşen TBMM’yi kamuoyu tartışmalarından daha çok haberdar ederek ve vatandaşlar ile bağını güçlendirerek denge ve denetleme mekanizmalarını yeniden canlandırmayı hedeflemektedir. Bu hedef doğrultusunda Türkiye’nin her yerinden konu ve coğrafi konum üzerinden milletvekillerine doğrudan mesaj göndermeyi mümkün kılacak şekilde hazırlanan akıllı telefon uygulamamız 2020 başında milletvekillerinin kullanımına sunulacaktır.
Eş zamanlı yürütülen ikinci bölümde ise ifade hürriyeti ve medya bağımsızlığının önündeki engellerin tanımlanması, çözüm önerileri sunulması ve aktif bir savunuculuk faaliyeti gerçekleştirilmesi planlanmaktadır. Bu kapsamda Ankara ve İstanbul’da 20 gazeteci ve 20 medya şirketi yöneticisiyle odak grup çalışmaları gerçekleştirilmiş, sorunlar ve çözüm önerileri doğrudan medya mensupları tarafından sıralanmıştır. Hazırlanan ara rapor, yerel gazetecilerin ve medya temsilcilerinin görüşleri ile genişletilmek üzere “Medya Karavanı” isimli 8 şehirlik konferans ve çalıştay serimiz ile 8 farklı ili ziyaret etmek için yola çıktık. Bu bölümde aynı zamanda vatandaşların ifade özgürlüğü ve medya bağımsızlığı konularındaki görüşlerini toplamak üzere ülke çapında başlattığımız anket çalışması ile tüm hızla sürmektedir.
Özgürlük Araştırmaları Derneği'nin sitesini ziyaret edin
Özgürlük Araştırmaları Derneği, Türkiye’de karar alıcılar arasında kanıta ve olguya dayalı politika yapımını, kamuoyunda da kanıta ve olguya dayalı politika tartışmalarını teşvik etmek amacıyla kurulmuş bir sivil toplum kuruluşudur. Dernek hakkında detaylı bilgi edinmek ve iletişim kurmak için lütfen derneğin sitesini ziyaret edin. Derneğin sitesini ulaşmak için https://oad.org.tr/ linki tıklayın.
Önemli Not:
Sayfamızda tanıtmış olduğumuz Sivil Toplum Kuruluşları ile organik, ticari, dolaylı ve dolaysız hiçbir bağlantımız bulunmamaktadır. Amacımız sivil toplum kuruluşlarının tanıtımına katkıda bulunmaktan ibarettir.
Diğer derneklerimizle ilgili tanıtım sayfasına linke tıklayarak ulaşabilirsiniz. Faydalı olması dileği ile…
İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR
Yasal Uyarı:
Bu web sitesinde yer alan içerikler genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve somut olaylara ilişkin hukuki görüş veya danışmanlık yerine geçmez. Her somut durum kendi özel koşulları içinde değerlendirilmelidir.