İÇİNDEKİLER

SİYASİ PARTİ NE DEMEK?

Bu yazımızda Siyasi Parti Nasıl Kurulur? sorusunun cevabını ve siyasi partilerle ilgili sıkça sorulan sorulan cevabını bulacaksınız. 

Siyasi Partiler, 5703 Sayılı Siyasi Partiler Kanunu’nda “Anayasa ve kanunlara uygun olarak; Cumhurbaşkanı, milletvekili ve mahalli idareler seçimleri yoluyla, tüzük ve programlarında belirlenen görüşleri doğrultusunda çalışmaları ve açık propagandaları ile milli iradenin oluşmasını sağlayarak demokratik bir Devlet ve toplum düzeni içinde ülkenin çağdaş medeniyet seviyesine ulaşması amacını güden ve ülke çapında faaliyet göstermek üzere teşkilatlanan tüzel kişiliğe sahip kuruluşlar” olarak tanımlanmıştır.

SİYASİ PARTİ NASIL KURULUR?

Siyasî partiler, partiye üye olma yeterliğine sahip en az otuz Türk vatandaşı tarafından kurulur. Siyasi partilerin genel merkezi Ankara’da bulunur.

KURULUŞTA İSTENİLEN BİLGİ VE BELEGELER NELERDİR?

Siyasi partiler, aşağıda belirtilen bildiri ve belgelerin, İçişleri Bakanlığına verilmesiyle tüzel kişilik kazanırlar.

A-Bildiri Formu ve Kuruculara ait bilgi ve belgeler

Siyasi partinin adı, genel merkez adresi ile kurucuların adı, soyadı, doğum yeri ve tarihi, öğrenim durumları, meslek veya sanatlarıyla ikametgâhlarının belirtildiği, bütün kurucular tarafından imzalanmış bildiri formu,

Kuruculara ait;

-Nüfus kayıt örnekleri,

-Adli sicil belgeleri,

-Kurucuların ayrı ayrı düzenledikleri siyasi parti kurucusu olabilme şartlarını taşıdıklarını belirten imzalı beyannameleri,

-Kurucular tarafından imzalanmış parti tüzüğü ve programı.

B-Parti Genel Merkez Bildirimleri

– Kongre sonuç bildirimi,
– Organ değişikliği bildirimi,
– Kongre tarihi bildirimi,
– Adres değişikliği bildirimi.

C-Parti Teşkilatlarının Bildirimleri

– Kongre sonuç bildirimi,
–  Organ değişikliği bildirimi,
–  Kongre tarih bildirimi,
–  Adres değişikliği bildirimi.

Bilgi ve belgelerin alındığı anda, İçişleri Bakanlığınca bir alındı belgesi verilir. İçişleri Bakanlığı, kuruluş bildirisi ve alındı belgesinin onaylı birer örneği ile bildiri eklerinin birer takımını üç gün içinde Cumhuriyet Başsavcılığı ile Anayasa Mahkemesine gönderir.

KONGRELERİN YAPILMASI

Dernekler Kanununun, Siyasi Parti Kanuna aykırı olmayan hükümleri, siyasi partilerin her kademedeki kongreleri için de uygulanır.

Şu kadar ki, parti tüzükleri ve yönetmelikleri, parti kongreleri için gerekli ilanın gazete ile yapılması şartını kaldırabileceği gibi, toplantı yeter sayısını ve yeter sayının sağlanamadığı hallerde birinci ve ikinci toplantı arasındaki süreyi de azaltabilir.

Kongre Öncesi

Siyasi Parti Kongresi, kongrenin yapılacağı tarihten en az (7) gün öncesinde (2820 sayılı kanun madde 115) Mülki Makama hitaben kongre talebini içeren dilekçe ve ekinde Yönetim Kurulu Kararı, Gündem ve Delege listesi ekli olarak sunulacaktır. Dilekçe ve ekleri İl Dernekler Müdürlüğüne teslim edilecektir.

Kongre Sonrası

Siyasi Partiler Kongre sonrası aşağıda belirtilen evrakları 15 gün içerisinde Mülki Makama sunmaları gerekmektedir.

1-Genel Kurul Sonuç Bildirim Çizelgesi

2-Organlara (Yönetim, Denetleme, Disiplin ve tüzüklerinde belirtilmek suretiyle diğer organlara) Seçilen Asil ve Yedek Üyelerin; Nüfus Kayıt Örneği, İkametgah Belgesi, Adli Sicil Belgesi- (Adli Sicil Belgesinde Kaydı Bulunanların Mahkeme Kararı ile Birlikte)

3-Divan Tutanağı Fotokopisi

4- Seçim Kurulundan Onaylı Seçim Sonuç Tutanağı Fotokopisi

PARTİ ORGANLARINA GİRME VE ÇIKMA

Parti organları ve parti tüzüğünde belirtilen bir göreve getirilenlerin; adları, soyadları, doğum yer ve tarihleri, meslek veya sanatlarının belirtildiği form ile ikametgâhları, nüfus cüzdanı örnekleri ve adli sicil belgeleri; o mahallin en büyük mülki amirliğine seçim veya atanmadan başlayarak onbeş gün içinde yazı ile bildirilir.

Siyasi Parti Kurmak İçin Bizi Arayın!

Bu yazımızda Siyasi Parti Nasıl Kurulur konusunu tüm yönleriyle anlatmaya çalıştık. Siyasi Parti nasıl kurulur konusuna odaklanmanız için Siyasi Parti kuruluşu ile dolaylı ilgisi bulunan konulara ayrı başlık açıp o konuları ayrı bir makale konusu yaptık. İlgili makalelerin detayını öğrenebilmeniz için link verdik. Umarız faydalı olmuştur.

Siyasi Parti Kurma ve Siyasi Parti kurulduktan sonraki süreçler profesyonel destek isteyen bir iştir. Siyasi Partinizi kurarken herhangi bir yasal bir problem yaşamamak için uzman desteği almanızı tavsiye ederiz.

Aklınıza takılan her türlü konuda [email protected] mail adresimize mail atabilir yahut bu sayfadaki yorum kısmına sorunuzu sorabilirsiniz. Uzmanlarımız en kısa sürede sorunuzu cevaplayacaktır. Bize ulaşmak için linke tıklayınız.

SIK SORULAN SORULAR

Her Türk vatandaşı bir araya gelerek siyasi parti kurma hakkına sahiptirler. Siyasi partiler, Anayasa ve kanunlar çerçevesinde, önceden izin almaksızın serbestçe kurulurlar.

Bir Kişi, aynı zamanda birden fazla siyasi partinin üyesi olamaz. Aksi halde üyelik sıfatı bu siyasi partilerin hepsinde birden sona ermiş sayılır.

Bir kişi, bir partinin birden fazla teşkilat birimine üye kaydolamaz, aksi halde son kayıt tarihinden önce yapılmış olan üyelik kayıtları geçersiz hale gelir.

Siyasi partilerin teşkilatı; merkez organları ile il, ilçe ve belde teşkilatlarından; Türkiye Büyük Millet Meclisi Grubu ile il genel meclisi ve belediye meclisi gruplarından ibarettir. Siyasi partilerin tüzüklerinde ayrıca kadın kolu, gençlik kolu ve benzeri yan kuruluşlarla, yabancı ülkelerde yurtdışı temsilciliği kurulması öngörülebilir.

Belde teşkilatı il ve ilçe merkezleri dışında belediye teşkilatı olan yerlerde kurulur. Belde teşkilatları ilçe başkanlığına bağlıdır. Bu teşkilatların seçim tarzı, kuruluş ve faaliyet şekil ve şartları, üye sayısı, il ve ilçe teşkilatlarıyla münasebetleri siyasi partilerin tüzüklerinde gösterilir. Şu kadar ki, belde teşkilatının üye sayısı üçten az olamaz

Siyasî partiler, partiye üye olma yeterliğine sahip en az otuz Türk vatandaşı tarafından kurulur.

Onsekiz yaşını dolduran, medeni ve siyasi hakları kullanma ehliyetine sahip bulunan her Türk vatandaşı bir siyasi partiye üye olabilir.

a) Hakimler ve savcılar, Sayıştay dahil yüksek yargı organları mensupları, kamu kurum ve kuruluşlarının memur statüsündeki görevlileri, yaptıkları hizmet bakımından işçi niteliği taşımayan diğer kamu görevlileri, Silahlı Kuvvetler mensupları ile yükseköğretim öncesi öğrencileri siyasi partilere üye olamazlar.
b) 1 – Kamu hizmetlerinden yasaklılar,
2 – Basit ve nitelikli zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanma, dolanlı iflas gibi yüz kızartıcı suçlar ile istimal ve istihlak kaçakçılığı dışında kalan kaçakçılık suçları, resmî ihale ve alım satımlara fesat karıştırma veya Devlet sırlarını açığa vurma suçlarından biriyle mahkûm olanlar,
3 – Taksirli suçlar hariç beş yıl ağır hapis veya beş yıl ve daha fazla hapis cezasına mahkûm olanlar,
4 – Türk Ceza Kanununun İkinci Kitabının birinci babında yazılı suçlardan veya bu suçların işlenmesini aleni olarak tahrik etme suçundan mahküm olanlar,
5 – Terör eyleminden mahkûm olanlar,
Siyasi partilere üye olamazlar ve üye kaydedilemezler.

Yükseköğretim elemanları, siyasi partiye üye olabilirler. Bunlar hakkında Yükseköğretim Kanunu uygulanır.

Siyasi parti üyesi olmaya kanuna göre engel hali bulunmayanların, üyeliğe kabul şartları parti tüzüklerinde gösterilir. Tüzükte üyelik için başvuranlar arasında dil, ırk, cinsiyet, din, mezhep, aile, zümre sınıf ve meslek farkı gözeten hükümler bulunamaz. Siyasi partiler üye olma istemlerini sebep göstermeksizin de reddedebilirler. Ancak, üyeliğe kaydını isteyenin, istemini reddeden teşkilatın bir üst kademesine, parti tüzüğünde gösterilen şekilde itiraz hakkı vardır. İtiraz üzerine verilen karar kesindir.

Siyasi partilerin merkez organları büyük kongre, genel başkan ile diğer karar, yönetim, icra ve disiplin organlarından ibarettir. Bu organların isimleri ve üye sayıları tüzüklerinde gösterilir. Parti tüzüğünde, partinin gayesine uygun olarak, danışma ve araştırma amaçlı ihtiyari kurullar da teşkil olunabilir. İhtiyari kurulların görev ve yetkileri ile üyelerinin sayısı ve seçilme usulleri tüzüklerinde gösterilir.

Siyasi partinin en yüksek organı büyük kongredir. Büyük kongre, seçilmiş üyeler ile tabii üyelerden oluşur. Seçilmiş üyeler, Türkiye Büyük Millet Meclisi üye tamsayısının iki katından fazla olmamak kaydıyla, parti tüzüğünde gösterilen şekilde ve sayıda il kongrelerince seçilen delegelerdir. Tabii üyeler; parti genel başkanı, merkez karar ve yönetim kurulu ile merkez disiplin kurulu üyeleri ve partinin üyesi olan bakanlar ve milletvekilleridir.

Parti genel başkanını, partinin merkez karar ve yönetim kurulu ile merkez disiplin kurulu üyelerini gizli oyla seçmek; partinin tüzük ve programında değişiklik yapmak; partinin gelir - gider kesin hesabını kabul ve merkez karar ve yönetim kurulunu ibra etmek veya kesin hesabı reddetmek; kanunlar, parti tüzük ve parti programı çerçevesinde toplumu ve Devleti ilgilendiren konularla kamu faaliyetleri ve parti politikası hakkında genel nitelikte olmak şartıyla temenni kararları veya bağlayıcı kararlar almak; kanunun veya parti tüzüğünün gösterdiği sair hususları karara bağlamak; partinin kapanmasına veya başka bir partiyle birleşmesine ve böylece hukuki varlığı sona erecek partinin mallarının tasfiye veya intikal şekline dair kararlar vermek, büyük kongrenin yetkilerindendir.

Taşıdıkları sıfat dolayısıyla büyük kongre üyesi olan kimseler, ayrıca il kongrelerince delege olarak seçilemezler.

Büyük kongre parti tüzüğünün göstereceği süreler içerisinde toplanır. Bu süre iki yıldan az üç yıldan fazla olamaz. Olağanüstü toplantılar, genel başkanın veya merkez karar ve yönetim kurulunun lüzum göstermesi veya büyük kongre üyelerinin en az beşte birinin yazılı istemi üzerine yapılır.

Siyasi partilerin merkez karar, yönetim ve icra organları parti tüzüğünde belirtilen isim, şekil ve sayıda kurulur. Büyük Kongrece seçilecek merkez organlarının her birinin üye sayısı 15'den az olamaz.

Siyasi partilerin il teşkilatı; il kongresi, il başkanı, il yönetim kurulu ve il disiplin kurulundan oluşur.

İl yönetim kurulu, parti tüzüğünün göstereceği sayıda üyeden oluşur. Bu sayı 7'den az olamaz.

İl başkanı en çok üç yıl için seçilir. İl teşkilatında bir il disiplin kurulu bulunur. İl disiplin kurulunun üye sayısı ve bu üyelerde aranacak nitelikler parti tüzüğünde belirtilir. Bu maddede yazılı kurulların; görev ve yetkileriyle yedek üyelerinin sayısı, nasıl seçileceği ve ne suretle göreve çağrılacağı parti tüzüğünde açıklanır.

Siyasi partilerin ilçe teşkilatı; ilçe kongresi, ilçe başkanı, ilçe yönetim kurulu ve kurulmuş ise belde teşkilatından meydana gelir. Parti tüzüğünde ilçe disiplin kurulu teşkili de öngörülebilir. Beldelerde teşkilat kurulması zorunlu değildir.

İlçe başkanı en çok üç yıl için seçilir. Bu maddede yazılı kurulların görev ve yetkileri ile yedek üyelerinin sayısı ve ne suretle göreve çağrılacağı parti tüzüğünde gösterilir. Siyasi partilerin, illerin merkez ilçelerinde teşkilat kurmaları hususunda ilçe teşkilatına ilişkin hükümler uygulanır.

Siyasi Parti kurmak istiyorsanız Lilyum Danışmanlık olarak siyasi partinin kuruluş süreçlerinde ve istenirse kuruluştan sonraki süreçler içinde Siyasi Parti Danışmanlığı hizmeti veriyoruz. 

 

İletişim için bizi arayın!

Tel :+90 (312) 230 60 69

Mail : [email protected]

 

Siyasi Parti Teşkilatları Yönetim Kurulu değişikliği sonrası aşağıda belirtilen evrakları 15 gün içerisinde dilekçe ile Mülki Makama sunmaları gerekmektedir.

1-Yönetim Kurulu Değişiklik Bildirim Çizelgesi
2- Yönetim Kurulu Karar Fotokopisi.

1- Genel merkez tarafından yapılan Atama Belgesi ( Yetki belgesi) Seçim veya Atamadan başlayarak, on beş gün içinde yazı ile bildirilir.
2- Parti Kuruluş Bildirimi.
3- Kurucu üyelere ait belgeler. (Nüfus ve İkametgah belgesi, adli sicil belgeleri)
4- Kurucu üyelerin şahsi beyannameleri.

Daha önce yüzde 10 olan seçim barajı 31 Mart 2022 tarihi itibariyle yüzde 7 olarak değiştirilmiştir.

Dernek, Derneğe Bağlı İktisadi İşletme, Sendika, Siyasi Parti, Federasyon ve Konfederasyon kuruluşu ve bunlarla ilgili idari, mali ve mevzuat danışmanlığı hizmetleri için bizi arayınız!